Στο Το Ταξίδι, η Μαριάννα Παφίτη αναλογίζεται δύο δεκαετίες ζωής με πολλαπλή σκλήρυνση, καταγράφοντας όχι μόνο όσα η ασθένεια και η αναπηρία αφαίρεσαν, αλλά και όσα αποκάλυψαν, μεταμόρφωσαν και κατέστησαν δυνατά.
Αντί να παρουσιάζει την αναπηρία ως ατομική τραγωδία, μετατρέπει τη δική της εμπειρία σε ευρύτερο προβληματισμό για το τι απαιτεί η ουσιαστική συμπερίληψη από όλους μας. Η ιστορία της γίνεται μια ευρύτερη αναφορά στα φυσικά, κοινωνικά και συναισθηματικά εμπόδια που συναντούν τα ανάπηρα άτομα και στις παραδοχές που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο κατανοείται η αναπηρία.
Μέσα από στιγμές απώλειας, προσαρμογής, απογοήτευσης και ανθεκτικότητας, Το Ταξίδι εξερευνά τι σημαίνει να ξαναχτίζεις την αίσθηση της ταυτότητάς σου όταν η ζωή που κάποτε φανταζόσουν δεν είναι πλέον δυνατή με την ίδια μορφή. Η Παφίτη γράφει για την πλοήγηση σε έναν κόσμο που συχνά σχεδιάζεται χωρίς τα ανάπηρα άτομα, ενώ ταυτόχρονα ανακαλύπτει νέους τρόπους κατανόησης της ανεξαρτησίας, της δύναμης, της ευαλωτότητας και του ανήκειν.
Στην καρδιά του βιβλίου βρίσκεται η αμφισβήτηση της ιδέας ότι η συμπερίληψη επιτυγχάνεται απλώς με συμπάθεια ή περιστασιακές προσαρμογές. Η Παφίτη καλεί τους αναγνώστες να δουν την προσβασιμότητα ως κοινή ευθύνη: κάτι που πρέπει να ενσωματώνεται εξαρχής στους χώρους εργασίας, στους δημόσιους χώρους, στις σχέσεις, στις στάσεις και στις καθημερινές αποφάσεις.
Η προσωπική της εμπειρία γίνεται έτσι κάτι περισσότερο από μια ιστορία για τη ζωή με πολλαπλή σκλήρυνση. Είναι επίσης μια πρόσκληση για μεγαλύτερη επίγνωση, ενσυναίσθηση και ουσιαστική αλλαγή. Μιλώντας ανοιχτά για την πραγματικότητα της αναπηρίας, η Παφίτη καλεί το κοινό να κοιτάξει πέρα από τη διάγνωση και τον περιορισμό, να αναγνωρίσει ολόκληρο τον άνθρωπο και να φανταστεί μια κοινωνία όπου τα ανάπηρα άτομα δεν απλώς εξυπηρετούνται, αλλά συμπεριλαμβάνονται, γίνονται σεβαστά και μπορούν να συμμετέχουν ισότιμα.
Τελικά, Το Ταξίδι αφορά τον μετασχηματισμό. Αναγνωρίζει τη θλίψη που μπορεί να συνοδεύει μια βαθιά αλλαγή χωρίς να επιτρέπει σε αυτή να ορίζει ολόκληρη την ιστορία. Είναι ένας στοχασμός πάνω στην προσαρμογή στην αβεβαιότητα, στην ανακάλυψη δυνατοτήτων μέσα σε αλλαγμένες συνθήκες και στην αναγνώριση ότι μια ουσιαστική ζωή δεν εξαρτάται από μία μόνο ιδέα για το πώς πρέπει να είναι ένα σώμα, μια σταδιοδρομία ή ένα μέλλον.
Παρακολούθηση στο YouTube ↗
Αναπηρία, εγκλεισμός, θάνατος.
Του Λούκα Ιωάννου
Μια εικαστική έκθεση του Λούκα Ιωάννου, εμπνευσμένη από τη δυστοπία της αναπηρίας και τον θάνατο. Η αναπηρία προσεγγίζεται ως δυστοπική συνθήκη, με τον εγκλεισμό που βιώνουν πολλά ανάπηρα άτομα να ερμηνεύεται ως το alter ego του θανάτου.
Το έργο αντλεί από την ιδέα της δυστοπίας ως καταστροφικού οράματος της συλλογικής πραγματικότητας και διατηρεί το Δαντικό Inferno του αρχικού θεατρικού κειμένου στον τίτλο της έκθεσης. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η έκθεση εξερευνά τον έλεγχο, την άσκηση εξουσίας και την αποστέρηση της προσωπικής ελευθερίας.
Αντί να φαντάζεται ένα μακρινό μέλλον, το έργο στρέφεται προς μια δυστοπία που είναι ήδη παρούσα. Το Inferno του Δάντη γίνεται σημείο αναφοράς για έναν αέναο κύκλο οδύνης, ενώ η έκθεση εξελίσσεται σε μια ευρύτερη μελέτη του θανάτου: τον θάνατο ως φυσικό τέλος, ως συνθήκη που επιβάλλεται από την αποτυχία της υγείας, ως σκιά πάνω από τον σύγχρονο κόσμο και ως μεταφυσική απελευθέρωση από την εξουσία του σώματος.
Η ιδέα αυτή εκφράζεται μέσα από την έννοια της «δυστοπικής εντελέχειας» — μια αντιστροφή της αριστοτελικής έννοιας της ολοκλήρωσης, όπου η ολοκλήρωση νοείται ως απελευθέρωση από την ύλη.
Επιμελητές: Κατίνα Κώστα & Λούκας Ιωάννου
Δημιουργική Ομάδα: Ιωάννης Σχίζας & Ρεβέκκα Τάκη
Οργάνωση: Νεόφυτος Οργάνωση Πολιτισμού (Αναπηρίας)
Υποστήριξη: Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υφυπουργείου Πολιτισμού
Χώρος: gARTen ArtSpace, Γεωργίου Μαλίκιδη 27, Λεμεσός 3040